Koma pozisyonu verilmesinin amacı, kişinin bilinci olmadığı için eğer kusarsa, kustuğu soluk yoluna gidip hava yolunu tıkamaması için verilir. Hastayı koma (kurtarma) pozisyonu verdiğimizde kusarsa yan tarafa doğru akacağı için herhangi bir tıkanma gerçekleşmez.
ÖNEMLİ! Kafatası, omurga yaralanması olan kişilere koma pozisyonu verilmez. Felç kalma riski vardır, bu sebepten dolayı kafatası, omurga yaralanması olan kişiler kesinlikle hareket ettirilmemelidir!
Koma pozisyonu (yarı yüzükoyun-yan pozisyon) nasıl verilir?
Koma Pozisyonu Uygulama ve Güvenlik Tablosu| KOMA POZİSYONU: ADIM ADIM UYGULAMA VE KRİTİK UYARILAR | |
|---|---|
| Hazırlık ve Kontrol | Uygulama Tekniği (Çevirme İşlemi) |
| * Bilinç Kontrolü: Sesli ve omuzdan hafif sarsarak kontrol edilir.* 112 Bildirimi: Bilinç yoksa derhal yardım istenir.* Hava Yolu: Ağız içi kontrol edilir, yabancı cisim varsa çıkarılır.* Solunum: 10 saniye boyunca “Bak-Dinle-Hisset” yapılır. | 1. Hasta yanınıza yaklaştırılır, size yakın kolu yukarı uzatılır.2. Karşıdaki kolu göğsün üzerine çapraz konur.3. Karşıdaki bacağı bükülerek karnına çekilir.4. Omuz ve kalçadan tutularak tek hamlede yana çevrilir.5. Üstteki bacak destek amaçlı öne bükülür.6. Baş, alttaki kolun üzerine hafif öne eğik yerleştirilir. |
| KRİTİK UYARI: Kafatası ve omurga yaralanması şüphesi olan kişiler (yüksekten düşme, trafik kazası vb.) asla hareket ettirilmez ve koma pozisyonu verilmez! Felç riski vardır. | |
- Sesli veya omuzundan hafif sarsarak, uyarı verilerek bilinç kontrol edilir,
- Bilinç yoksa etraftan birine işaret edilerek 112 aratılır,
- Sıkan giysiler varsa gevşetilir,
- Ağız içinde yabancı cisim (takma diş çıkmış olabilir, sakız/yemek parçası veya kan/kusmuk olabilir) kontrol edilir, katı cisim varsa işaret parmağımızla yanaktan yanağa süpürür tarzda çıkartılır, kan/kusmuk gibi bir şey varsa temiz bir bez yardımıyla temizlenir,
- Bak – dinle – hisset (göğüs hareketleri izlenir, nefesinin sesi duymaya çalışılır ve sıcaklığı yanağımızda hissetmeye çalışılır) yöntemi ile 10 saniye solunum kontrol edilir,
- Şah damarından (boyun atardamarı) nabız kontrol edilir,
- Hasta/yaralının döndürüleceği tarafa diz çökülür,
- İlkyardımcıya yakın kolu baş hizasında omuzdan yukarı uzatılır,
- Hasta/yaralının karşı tarafta kalan kolu göğsünün üzerine çapraz şekilde konur,
- Karşı taraftaki bacağı dik açı yapacak şekilde karnına doğru çekilir,
- Karşı taraf omuz ve kalçasından tutularak bir hamlede çevrilir,
- Üstteki bacak kalça ve dizden bükülerek arkaya doğru düşmemesi için öne doğru destek yapılır,
- Alttaki bacak hafif dizden bükülerek arkaya destek yapılır,
- Başı uzatılan kolun üzerine yan pozisyonda hafif öne eğik konur,
- Tıbbi yardım (112) gelinceye kadar bu pozisyonda tutulur,
- 3–5 dakika ara ile solunum ve nabız kontrol edilir.
Koma pozisyonu hangi durumda verilir?
Bayılma, şok ya da komaya girilmesi durumunda ve bu şekilde meydana gelen bilinç bozukluğu yaşayan hastalarda uygulanması gereken yöntem koma pozisyonudur. Başına darbe almış, şeker hastalığından kaynaklı olarak şeker komasına girmiş, uyuşturucunun aşırı dozundan kaynaklı ya da alkolün aşırı tüketiminden kaynaklı alkol koması veya uyuşturucu komasına girmiş kişilerin bilincini yeniden yerine getirmek için kullanılan yöntemdir. Koma pozisyonu genel anlamda koma belirtisi gösteren herkese uygulanabilir bir yöntemdir. Koma belirtileri, hastanın uyarana tepki vermemesi, idrar kaçırması, bilincinin kapalı olması gibi durumlarda kendini göstermektedir. Bayılma ya da şok ile karıştırılmaması gerekir.
Koma pozisyonunda acil ve güvenlik önlemleri alınarak müdahale edilmelidir. Hastanın güvenliği kadar, ilk yardım desteğini sağlayan kişinin güvenliği de son derece önemli bir sistemdir. Bu sayede hem hastanın hayatı kurtulur hem de güvenlik önlemeleri neticesinde ilk yardımı uygulayan kişi hiçbir şekilde kimseye zarar vermemiş olur.
Koma pozisyonu ile Şok pozisyonu arasındaki fark nedir?
Şok pozisyonunda hasta sırt üstü yatar ve ayakları 30 cm kaldırılır (amaç beyne kan göndermektir). Koma pozisyonunda ise hasta yan yatırılır (amaç hava yolunu korumaktır). Solunumu olmayan kişiye ise her iki pozisyon da verilmez, direkt kalp masajına başlanır.
Hasta bu pozisyonda ne kadar bekletilebilir?
Tıbbi yardım (112) gelene kadar bu pozisyonda tutulmalıdır. Ancak her 3-5 dakikada bir solunum ve nabız mutlaka tekrar kontrol edilmelidir. Eğer solunum durursa hasta hemen sırt üstü çevrilerek Temel Yaşam Desteğine başlanmalıdır.
Neden uzak taraftaki bacağı büküyoruz?
Karşı bacağı bükmek, bir manivela etkisi yaratarak hastayı tek bir hamlede, vücut eksenini bozmadan yan çevirmenizi kolaylaştırır. Ayrıca çevirdikten sonra hastanın arkaya doğru devrilmesini engelleyen bir destek görevi görür.
Hamilelerde koma pozisyonu hangi tarafa verilir?
Hamilelerde, ana toplardamara baskı yapmamak ve bebeğe giden kan akışını korumak için genellikle sol yan pozisyon tercih edilir.
- İlk yardım eğitici eğitimi süreci hakkında tüm bilgileri burada bulabilirsiniz.
- İlk yardım kursu hakkında detaylı bilgi
