Hasta veya yaralının yanlış yöntemle kaldırılması ya da taşınması, mevcut yaralanmaların ağırlaşmasına ve özellikle baş, boyun ve omurga bölgesinde yeni hasarların oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle taşıma işlemine başlamadan önce olay yeri güvenliği, kişinin durumu, taşınmanın gerçekten gerekli olup olmadığı ve ilk yardımcının fiziksel kapasitesi değerlendirilmelidir.
Genel kural olarak hasta veya yaralı, bulunduğu yerde yangın, patlama, trafik, çökme ya da benzeri acil bir tehlike yoksa hareket ettirilmemelidir. Taşımanın zorunlu olduğu durumlarda ise baş, boyun ve gövde ekseni korunmalı; hareketler yavaş, kontrollü ve ekip hâlinde gerçekleştirilmelidir. Birden fazla ilk yardımcı bulunuyorsa bütün hareketler, ekipteki tek bir kişinin verdiği komutlarla eş zamanlı olarak yapılmalıdır.
🚨 GEREKSİZ TAŞIMA, YARALANMAYI AĞIRLAŞTIRABİLİR!
Yangın, patlama, trafik kazası riski, zehirli gaz veya çökme tehlikesi gibi kişinin bulunduğu yerde kalmasını yaşamı tehdit eder hâle getiren bir durum yoksa hasta veya yaralıyı kaldırmayın ve yerini değiştirmeyin.
Baş, boyun veya omurga yaralanmasından şüpheleniliyorsa kişiyi oturtmayın, ayağa kaldırmayın ve kollarından çekmeyin. Zorunlu taşıma sırasında baş, boyun ve gövde aynı hizada tutulmalı; hareketler tek kişinin komutuyla ve eş zamanlı olarak yapılmalıdır.
Taşıma işlemi hem hasta veya yaralının hem de ilk yardımcının güvenliğini tehlikeye atmamalıdır.
13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ
Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir?
Hasta/yaralı taşınmasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır,
Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak için aşağıdaki kurallara uygun davranmalıdır,
Hasta/yaralıya yakın mesafede çalışılmalıdır,
Daha uzun ve kuvvetli kas grupları kullanılmalıdır,
Sırtın gerginliğini korumak için dizler ve kalçalar bükülmelidir (Omurilik yaralanmaları riskini azaltır),
Yerden destek alacak şekilde her iki ayağı da kullanarak biri diğerinden biraz öne yerleştirilmelidir,
Kalkarken, ağırlığı kalça kaslarına vererek dizler en uygun biçimde doğrultulmalıdır,
Baş her zaman düz tutulmalı, homojen ve düzgün bir şekilde hareket ettirilmelidir,
Yavaş ve düzgün adımlarla yürümek gerekir, adımlar omuzdan daha geniş olmamalıdır,
Ağırlık kaldırırken karın muntazam tutulup kalçayı kasmak gerekir,
Omuzlar, leğen kemiğinin ve omuriliğin hizasında tutulmalıdır,
Yön değiştirirken ani dönme ve bükülmelerden kaçınılmalıdır,
Hasta/yaralı mümkün olduğunca az hareket ettirilmelidir,
Hasta/yaralı baş-boyun-gövde ekseni esas alınarak en az 6 destek noktasından kavranmalıdır,
Hasta/yaralı taşımak mükemmel bir ekip çalışması gerektirir,
Tüm hareketleri yönlendirecek sorumlu bir kişi olmalı, bu kişi hareketler için gereken komutları (dikkat, kaldırıyoruz gibi) vermelidir. Bu kişi genellikle ağırlığın en fazla olduğu ve en fazla dikkat edilmesi gereken bölge olan baş ve boyun kısmını tutan kişi olmalıdır.
