Bilinç bozukluğu, beynin normal faaliyetlerindeki aksama sonucu ortaya çıkan, hafif sersemlikten tam tepkisizliğe kadar uzanan geniş bir yelpazedir. Bu durum, beyne giden kan akışının azalması, travmalar veya metabolik dengesizlikler gibi pek çok nedenden kaynaklanabilir. İlkyardımcı için en kritik görev, bilincin derecesini hızla belirlemek ve hastanın havayolu açıklığını koruyarak profesyonel yardım çağırmaktır.

Bilinç bozuklukları genel olarak iki ana başlıkta incelenir: Kısa süreli ve yüzeysel olan bayılma (senkop) ile derin ve uzun süreli olan koma. Bayılmada müdahale sonrası iyileşme hızlıyken, koma durumunda hasta dış uyaranlara tamamen kapalıdır ve yutkunma gibi hayati reflekslerini dahi kaybedebilir. Bu süreçte hastanın kusması durumunda boğulmasını engellemek için verilen yan yatış pozisyonu (Koma Pozisyonu), hayat kurtarıcı bir hamledir.

  • Bilinç Bozukluğu
  • Bilinç Bozukluğu Belirtileri
  • Bilinç Bozukluğu Nedenleri
  • Koma Pozisyonu
  • Bilinç bozukluğu belirtileri nelerdir?
Bilinç Bozukluğu Belirtileri nelerdir?
Bilinç Bozukluğu Belirtileri

1- Bayılma ( Senkop): Bayılma, beyne giden kanın azalması sonucu beyin hücrelerinde oksijen azlığı veya yokluğuna bağlı olarak ani gelişen, yüzeysel ve geçici bilinç kaybı durumudur. Bayılma tablosu genelde ayaktayken gelişir. Hastanın gözü kararır, rengi solar, bilinci kaybolur ve hasta yere düşer. Bu süre içinde solunum ve dolaşım durabilir. Düşme ya da yatma sonucu beyin daha iyi kanlanınca birkaç dakika içinde bilinç geri gelir. Bayılma, genellikle birkaç dakikadan fazla sürmez, iyileşme hızlı ve tamdır.

1.1 Bayılma Nedenleri;

  • Korku, aşırı heyecan,
  • Yorgunluk,
  • Aniden ayağa kalkma,
  • Açlık,
  • Uzun süre ayakta hareketsiz kalma,
  • Aşırı sıcak ortamlar,
  • Kan şekerinin düşmesi,
  • Bazı enfeksiyon hastalıkları.

1.2 Bayılma belirtileri;

  • Baş dönmesi, göz kararması,
  • Yüzde solukluk,
  • Üşüme,
  • Soğuk terleme,
  • Hızlı ve zayıf nabız,
  • Hâlsizlik,
  • Bacaklarda uyuşma,
  • Bilinçte bulanıklık,
  • Yere düşme.

2. Koma: Koma, çeşitli nedenlere bağlı olarak duyu organlarının hiçbir uyarana tepki vermeyecek şekilde fonksiyonlarını kaybetmesi ile karakterize, çok derin ve uzun süreli bilinç kaybı hâlidir.

2.1 Koma nedenleri

  • Düşme veya şiddetli darbe
  • Özellikle kafa travmaları
  • Zehirlenmeler
  • Aşırı alkol, uyuşturucu kullanımı
  • Şeker hastalığı
  • Karaciğer hastalıkları
  • Havale gibi ateşli hastalıklar
  • Vücut sıcaklığının düşmesi ve genel vücut donması
  • Aşırı oksijen eksikliği ya da CO zehirlenmesi

2.2 Koma belirtileri

  • Yutkunma, öksürük gibi tepkilerin kaybolması
  • Sesli ve ağrılı uyarılara tepkisizlik,
  • Işığa karşı tepkisizlik,
  • İdrar ve gaita kaçırma
  • Çok derin bilinç kaybı

Bilinç Bozuklukları Karşılaştırma Tablosu

ÖzellikBayılma (Senkop)Koma
SüreKısa süreli ve geçicidir.Derin ve uzun sürelidir.
NedenlerHeyecan, açlık, sıcak, ani ayağa kalkma.Kafa travması, zehirlenme, şeker koması.
BelirtilerBaş dönmesi, yüzde solukluk, soğuk terleme.Tepkisizlik, idrar kaçırma, refleks kaybı.
MüdahaleŞok pozisyonu (ayaklar 30 cm yukarı).Koma pozisyonu (yan yatış).
İyileşmeGenellikle birkaç dakikada tam iyileşme.Tıbbi müdahale gerektirir, hayati risk taşır.