Cilt yolu ile zehirlenmeler, tahriş edici kimyasalların, tarım ilaçlarının veya zehirli bitki özlerinin deriyle teması sonucu oluşur. Bu tür zehirlenmelerde zehirli madde deri tarafından emilerek kana karışabilir veya temas ettiği bölgede ciddi doku hasarına (kimyasal yanık) yol açabilir. Müdahalede temel amaç, zehrin deriyle temasını derhal kesmek ve emilimini durdurmaktır.
İlkyardımcı için en kritik kural, müdahale sırasında kendini korumaktır. Zehirli maddeye çıplak elle dokunmak, ilkyardımcının da zehirlenmesine yol açar. Bu nedenle mutlaka koruyucu eldiven kullanılmalı, zehirli giysiler hızla uzaklaştırılmalı ve etkilenen bölge basınçsız, bol akar su altında uzun süre yıkanmalıdır. Unutulmamalıdır ki, bazı kimyasallar suyla tepkimeye girebilir; bu yüzden yıkama işlemi öncesinde madde katı (toz) haldeyse önce fırçalayarak uzaklaştırmak daha güvenlidir.
Cilt yolu ile zehirlenmelerde ilk yardım nasıl olmalıdır?
- Yaşam bulguları değerlendirilir,
- Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir,
- Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır,
- 15–20 dakika boyunca deri bol suyla yıkanmalıdır,
- Tıbbi yardım istenir (112).
Cilt Yolu Zehirlenmelerinde Müdahale Tablosu
| Uygulama Adımı | Yapılması Gereken İşlem | Neden Önemli? |
| Kendi Güvenliğini Sağla | Eldiven giyilir, maske takılır. | İkinci bir yaralanmayı önlemek için. |
| Giysileri Uzaklaştır | Zehir bulaşmış kıyafetler kesilerek çıkarılır. | Maddenin deriyle temas süresini kısaltmak için. |
| Bol Suyla Yıkama | En az 15-20 dakika akar su altında tutulur. | Kimyasalın seyrelmesini ve temizlenmesini sağlamak için. |
| ABC Kontrolü | Yaşam bulguları (solunum, nabız) izlenir. | Sistemik bir zehirlenme riskini takip etmek için. |
| Tahriş Önleme | Bölgeye krem, merhem veya ilaç sürülmez. | Tıbbi müdahaleyi zorlaştırmamak için. |
| Tıbbi Yardım | Vakit kaybetmeden 112 aranır. | Antidot veya profesyonel tedavi desteği için. |
