Baş Çene Pozisyonu Nedir Ve Nasıl Verilir?

Baş-çene pozisyonu, ilk yardımda en sık kullanılan manevralardan biridir. Bilinci kapalı olan ve omurga yaralanması ihtimali bulunmayan hasta veya yaralılarda hava yolunu açmak için uygulanır. Peki neden? Çünkü bilinç kaybı yaşayan bir kişide dil, geriye doğru kayarak solunum yolunu tıkayabilir. Yapılan bu basit manevrayla baş hafifçe geriye doğru itilir, çene yukarı kaldırılır ve böylece hava yolu açık kalır. Omurga yaralanması şüphesi varsa bu pozisyon uygulanmaz, onun yerine çene itme manevrası tercih edilir. O yüzden uygulama kararını verirken omurga kontrolünü asla atlamamak gerekir.

Hava yolunu açmak için Baş Çene pozisyonu nedir ve nasıl verilir? Baş çene pozisyonu yetişkinlerde ve bebeklerde farklı uygulanır.

YETİŞKİN VE BEBEKLERDE BAŞ-ÇENE POZİSYONU FARKLARI

Uygulama Kriteri	Yetişkinlerde Uygulanışı	Bebeklerde Uygulanışı
Başın Açısı	Baş daha fazla geriye (90 derece) itilir. Dil kökünün tamamen yukarı kalkması sağlanır.	Baş sadece hafifçe geriye (nötral/koklama pozisyonu) getirilir. Aşırı dik açı verilmez.
Uygulama Amacı	Bilincin kapanmasıyla geriye kaçan dilin hava yolunu açmasını ve nefes geçişini sağlamaktır.	Anatomik olarak dar olan bebek hava yolunu açmak ve soluk borusunun anatomik düzlüğünü korumaktır.
🚨 Kritik Dikkat	Trafik kazası gibi boyun travması şüphesi olan durumlarda kesinlikle uygulanmaz (yerine Çene İtme/Jaw-Thrust manevrası yapılır).	Bebeklerde boyun yapısı çok hassastır, baş aşırı geriye itilirse soluk borusu bükülerek tıkanır. Yumuşak dokulara bastırılmamalıdır.

Yetişkinlerde Baş Çene Pozisyonu Nedir?

Bilinci kapalı bütün hasta/yaralılarda solunum yolu kontrol edilmelidir. Çünkü dil geriye kayabilir yada herhangi bir yabancı madde solunum yolunu tıkayabilir. Ağız içi kontrol edilerek temizlendikten sonra hastaya bir elimiz ateş ölçer gibi alın bölgesinde, diğer elimizin üç parmağı ile çene bölgesinden destek alarak yere 90 derecelik/dik açıyla gelecek biçimde baş-çene pozisyonu verilir.

Bunun için ;

Bir el alına yerleştirilir,

Diğer elin iki parmağı çeneye yerleştirilir,

Baş geriye doğru itilir.

Böylece dil yerinden oynatılarak hava yolu açıklığı sağlanmış olur.

Bebeklerde Baş Çene Pozisyonu Nedir?

Bir elimizle bebeğin alın bölgesini destekleyerek, diğer elimizin ise iki parmağıyla da çenesinden destekleyerek dikkati bir şekilde, yere 45 derecelik açı ile gelecek biçimde baş yukarı doğru kaldırılarak hava yolu açıklığı sağlanarak nefes almasını kolaylaştırırız.

Önemli Not: Mutlaka baş çene pozisyonu verilmeden önce ağız içi gözle kontrol edilmelidir. Eğer katı bir cisim ya da kusmuk/kan gibi sıvı bir cisim varsa temizlenmelidir. Aksi takdirde ağızda bir cisim varken baş çene pozisyonu verilmesi o cismin soluk yoluna kaçmasına ve tıkanmasına yol açar.

Baş çene pozisyonu neden verilir? Havayolu açıklığının sağlanmasıdır.

Baş-çene pozisyonu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Baş-çene pozisyonu neden verilir?

Bilinci kapalı bir kişide en büyük sorunlardan biri, dilin gevşeyerek geriye kayması ve soluk borusunu tıkamasıdır. Baş-çene pozisyonu tam olarak bunu önlemek için verilir. Başı hafifçe geriye itip çeneyi yukarı kaldırarak hava yolunun açık kalması sağlanır. Basit ama hayat kurtaran bir manevradır.

Boyun travması şüphesinde uygulanır mı?

Hayır, kesinlikle uygulanmaz. Omurilik yaralanması ihtimali varsa, baş-çene pozisyonu vermek felce neden olabilecek riskli bir harekettir. Bu durumda baş ve boyun hiç oynatılmadan, çene itme manevrası (jaw thrust) ile hava yolu açılmaya çalışılır. Yani omurga güvenliği her şeyden önce gelir.

Bebeklerde neden farklı uygulanır?

Bebeklerin boyun kasları henüz yeterince gelişmediği için başları orantısız olarak büyüktür. Bu yüzden başı geriye itmek yerine, ağız ve burun hizası gelecek şekilde “nötr” pozisyonda durmaları gerekir. Çok fazla geriye yatırmak hava yolunu büküp kapatabilir. O yüzden bebeklerde baş-çene pozisyonu, yetişkinlere göre çok daha nazik ve farklı uygulanır.

Ağız içi ne zaman kontrol edilmelidir?

Ağız içi kontrolü, hava yolu açıldıktan hemen sonra yapılır. Amaç, kusmuk, kan, protez ya da yabancı bir cisim var mı diye bakmaktır. Eğer görülebilir ve kolayca alınabilecek bir cisim varsa parmakla (bebeklerde küçük parmakla) dikkatlice çıkarılır. Ancak asla körlemesine müdahale edilmez; çünkü görmediğiniz bir cismi itip daha derine göndermek riski vardır. Kontrol hızlı ama dikkatli yapılmalı.

İlk yardım eğitici eğitimi fiyatları