Havale nedir?

Havale nedir? Sinir sisteminin merkezindeki bir tahriş (irritasyon) yüzünden beyinde meydana gelen elektriksel boşalmalar sonucu oluşur. Vücudun adale yapısında kontrol edilemeyen kasılmalar olur.

Havale tek bir nedene bağlı değildir; yüksek ateşten kronik hastalıklara kadar pek çok farklı tetikleyicisi olabilir. İlkyardımda en önemli amaç, kasılmalar sırasında kişinin kendine zarar vermesini önlemek ve havayolunu açık tutmaktır.

Havale Çeşitleri ve Nedenleri

Havale TürüTemel NedeniBelirgin Özelliği
Ateşli HavaleVücut ısısının aniden yükselmesi (38°C ve üstü).Genellikle 6 ay – 6 yaş arası çocuklarda görülür.
Epilepsi (Sara)Beyindeki kronik elektriksel bozukluklar.Tekrarlayan nöbetler şeklindedir, her yaşta görülebilir.
Diğer NedenlerKafa travması, zehirlenme, kan şekeri düşüklüğü.Beyindeki tahrişe (irritasyona) bağlı anlık gelişir.

Havale Belirtileri

  • Kasılmalar: Vücutta kontrol edilemeyen, sert veya ritmik sallantılar.
  • Bilinç Kaybı: Kişinin çevreyle bağlantısının kesilmesi, cevapsız kalması.
  • Çene Kilitlenmesi: Dişlerin birbirine kenetlenmesi ve bazen dilin ısırılması.
  • Solunum Değişikliği: Morarma, hırıltılı nefes alma veya kısa süreli solunum durması.
  • Gözlerde Kayma: Bakışların bir noktaya sabitlenmesi veya göz bebeklerinin yukarı dönmesi.

Havalede İlk Yardım Nasıl Olmalıdır?

  1. Güvenli Alan Oluşturun: Kişiyi sarsmadan yere yatırın, etrafındaki sert ve keskin eşyaları uzaklaştırın.
  2. Başını Koruyun: Başının altına yumuşak bir destek (giysi vb.) koyarak kafasını yere çarpmasını engelleyin.
  3. Zorlamayın: Kasılmaları durdurmaya çalışmayın, kollarını veya bacaklarını bastırarak tutmayın.
  4. Ağzını Açmaya Çalışmayın: Çene kilitlenmişse zorla açmaya çalışmayın; bu dişlerin kırılmasına veya parmağınızın kopmasına neden olabilir. İçeri bir şey sokmayın (kaşık, mendil vb.).
  5. Koma Pozisyonu: Nöbet bittikten veya kasılmalar azaldıktan sonra, soluk yolunu korumak için kişiyi yan yatış (koma) pozisyonuna getirin.
  6. Ateşli Havalede: Çocuğun elbiselerini çıkarın, ıslak havlu veya çarşafla vücut ısısını düşürmeye çalışın (soğuk su değil, oda sıcaklığında su kullanın).
  7. Tıbbi Yardım: Nöbet 5 dakikadan uzun sürerse veya kişi ilk kez havale geçiriyorsa hemen 112‘yi arayın.

İlk yardım kursu program detayları

Havale İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Keskin kokular havayolunu tahriş edebilir ve kasılma halindeki kişinin nefes almasını daha da zorlaştırabilir. Bu tür uygulamaların nöbeti durdurmaya yönelik tıbbi bir faydası yoktur.

Çok soğuk su (buzlu su), vücudun şoka girmesine ve damarların aniden büzülmesine neden olur. Isı kaybı kademeli olmalıdır; oda sıcaklığında suyla ıslatılmış bezlerle eklem yerlerini (koltuk altı, kasık) serinletmek en doğrusudur.

Dil teknik olarak yutulamaz, ancak kasların gevşemesiyle geriye kaçıp nefes borusunu tıkayabilir. Bu yüzden nöbet sırasında ağza bir şey sokmak yerine, nöbet bitiminde kişiyi yan yatırmak (koma pozisyonu) yeterli bir önlemdir.

Kasılma gücü o kadar yüksektir ki, araya konulan nesne dişleri kırabilir veya nesne parçalanarak soluk borusuna kaçabilir. İlkyardımda ağız içi müdahale tehlikelidir.

HAVALE HAKKINDA DİĞER YAZILAR;

İlginizi Çekebilecek Yazılar