İlk yardımın ABC'si

Acil bir durumda bilinç kontrolünden hemen sonra yapılan en kritik değerlendirme süreci İlkyardımın ABC’si olarak adlandırılır. Bu sistemli yaklaşım, hayati fonksiyonları saniyeler içinde tarayarak hangi müdahalenin (Koma pozisyonu veya Kalp Masajı) yapılacağına karar verilmesini sağlar.

🟥 A

Airway

Hava yolunu aç

🟦 B

Breathing

Solunumu değerlendir

🟩 C

Circulation

Dolaşımı kontrol et

Bu görsel olarak çok daha güçlü olur.

🚨 Hayat Kurtaran Sıralama: İlk Yardım’ın ABC’si

A Airway

Hava Yolu Açıklığının Değerlendirilmesi

Bilinci kapalı kişilerde dilin geriye kaçması ya da yabancı cisimler hava yolunu tıkayabilir. Öncelikle ağız içi kontrol edilir ve temizlenir; ardından soluk borusunu açmak için Baş-Çene Pozisyonu verilir.

B Breathing

Solunumun Değerlendirilmesi

Hava yolu açıldıktan sonra hasta/yaralının nefes alıp almadığı göğüs kafesine bakılarak, nefesi dinlenerek ve hissedilerek değerlendirilir. Bu Bak-Dinle-Hisset yöntemi tam 10 saniye sürer.

C Circulation

Kan Dolaşımının Değerlendirilmesi

Hayati organlara kan gitmesini sağlayan dolaşım yeterliliği test edilir. İlk yardımcı, yaralının şah damarından 5 saniye boyunca nabız kontrolü yapar ve vücut rengini gözlemler.

📋 Değerlendirme Sonuçlarına Göre Kritik Aksiyonlar

Bilinci kapalı, solunumu ve nabzı varsa: Yaralının durumu stabil kabul edilir ve vakit kaybetmeden daha derin olan ikinci değerlendirme aşamasına geçilir.
Bilinci yok ama solunumu varsa: Dilin geriye kaçıp boğulmaya sebep olmaması için yaralı derhal güvenli bir şekilde Koma Pozisyonuna (Yarı Yan Yatış) alınır.
Bilinci ve solunumu tamamen yoksa: Vakit kaybetmeden 112 Acil Servis aranır / aratılır ve hemen Temel Yaşam Desteği (Kalp Masajı ve Suni Solunum) uygulamasına başlanır.

Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir:

Peki, ABC nedir? İlk yardımın ABC’ si İngilizce kelimelerin baş harflerinden türemiştir. Airway, Breathing ve Circulation kelimelerin baş harflerinin kısaltılmışıdır.

ABC sıralaması

A- Airway (HAVAYOLU): Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi, Bilinci kapalı olan hasta veya yaralının, dili geri kaçarak solunum yolunu tıkayabilir. Ayrıca solunum yolundaki yabancı cisim de hava yolunu tıkayabilir. Tüm bu durumlar göz önünde bulundurularak hava yolu açıklığının değerlendirilmesi yapılır.

B- Breathing (SOLUNUM): Solunumun değerlendirilmesi, Hasta veya yaralının hava yolunun açıklığı sağlandıktan sonra solunum seslerini dinleyip solunum hareketlerini izleyerek ve solunumunu hissetmeye çalışarak solunumun olup olmadığı değerlendirilir (Bak-dinle- hisset yöntemi).

C- Circulation (DOLAŞIM): Kan dolaşımının değerlendirilmesi. Hasta veya yaralının, yaşamsal fonksiyonlarından olan, nabız kontrolü yapılır. İnspeksiyon ile dolaşımın yeterliği açısından deri rengi gözlenir. Hasta veya yaralının ilk değerlendirmesi sonucunda;

Bilinci kapalı; fakat solunum ve nabzı var ise ikinci değerlendirmeye geçilir.
Bilinci yok; solunumu var ise koma pozisyonuna getirilir.
Bilinci ve solunumu yok ise derhal Temel Yaşam Desteğine (dış kalp masajı ve suni solunum) başlanır. Temel Yaşam Desteği yazısını okumak için tıklayınız

İlk yardımın ABC si aşağıdaki görselde gösterilmiştir.

A. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (bkn. resim 1, resim 2)

B. Solunumun değerlendirilmesi

( Bak-Dinle-Hisset)

C. Dolaşımın değerlendirilmesi ve sağlanması (Nabız kontrolü)

Şah damarından 5 saniye nabız alınarak yapılır.

Yukarıda ilk yardımın abc si hakkında bilgiler verdik. Bu konu hakkında bilgi almak isterseniz, ilk yardım öğretmenlerimize danışabilirsiniz.

İlk yardımın ABC’si Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

ABC değerlendirmesi sonucunda hangi pozisyon verilmelidir?

Bilinç kapalı ama solunum/nabız varsa: Kişi kusma riskine karşı Koma Pozisyonuna alınır.
Bilinç ve solunum yoksa: Vakit kaybetmeden Temel Yaşam Desteğine (30 masaj-2 nefes) başlanır.

Bilinç kontrolü ABC’den önce mi yapılır?

Evet. ABC aşamasına geçmeden önce mutlaka omuzlara dokunarak “İyi misiniz?” diye sorulmalı, cevap alınamıyorsa 112 aratılmalı ve ardından hızlıca ABC sıralaması başlatılmalıdır.

Neden 10 saniye kuralı var?

Solunumu değerlendirmek için 10 saniye ideal bir süredir; daha kısa süre yanıltıcı olabilir, daha uzun süre ise beyin ölümü riskini artıracağı için vakit kaybıdır.

Nabız alamıyorsam ne yapmalıyım?

İlkyardımcı nabız alamıyorsa veya nabızdan emin değilse, solunum da yoksa durumu kalp durması olarak kabul etmeli ve derhal kalp masajına başlamalıdır.

◈ EĞİTİM TAKVİMİ
İlk Yardım eğitim başlama tarihlerini inceleyiniz.

➣ REFERANSLARIMIZ
Bizi tercih eden kurumları inceleyiniz.