Vücutta kanın aktığı bölgeye göre kanama türleri;
Dış kanamalar: Kanama yaradan vücut dışına doğru olur. Damar ve doku bütünlüğü bozulmuştur.
İç kanamalar: Kanama vücut içine doğru olduğu için gözle görülemez. Damar bütünlüğü bozulmuştur ancak doku sağlamdır.
Doğal deliklerden olan kanamalar: Kulak, burun, ağız, anüs, üreme organlarından olan kanamalardır.
Vücuttaki Kan Miktarı
Vücuttaki Kan Oranı: Yetişkin bir insanda ortalama 5-6 litre kan bulunur. Bunun %20’si (yaklaşık 1-1.2 litresi) kaybedilirse hayati tehlike (şok) başlar.
Kanamalarda İlk Genel Önlem: Kanayan yerin kalp seviyesinden yukarıda tutulması gerektiği vurgusu kalın puntolarla öne çıkarılmalıdır.
Damar Tipine Göre Kanamalar
Damar çeşitleri, damar türüne göre; atardamar, toplardamar ve kılcal kanaması şeklinde üçe ayrılır.
🟥 ATARDAMAR
💧 Fışkırır
🔴 Açık kırmızı
⚠ Hayati risk yüksek
🟦 TOPLARDAMAR
💧 Sürekli akar
🔴 Koyu kırmızı
⚠ Baskıyla çoğu zaman kontrol edilebilir
🟨 KILCAL DAMAR
💧 Sızıntı
🔴 Küçük damlalar
✅ Genellikle kendiliğinden durabilir
1- Atardamar kanamaları
Kalp atımları ile uyumlu olarak kesik kesik fışkırır tarzda akar ve açık kırmızı renklidir.
Bu kanama kesik kesik gelir. Kişinin atardamarı kan pompalamaya yarayan ana yerdir. Bu nedenle temiz kan bulunur. Temiz kan akarken köpüklü şekilde gelir ve atardamarda bulunduğu için de fışkırarak akmaktadır. Temiz kan her zaman açık renklidir. Kesik kesik gelmesi kanın pompalanmaya çalışılmasından kaynaklıdır. Tehlikeli bir kanama türüdür.
Baskı, turnike, bandaj baskısı yöntemlerini hızlı ve en profesyonel şekilde gerçekleştirmek gereklidir. Atardamar kanaması olduğu sağlık ekiplerine 112 arandığı zaman anında söylenmelidir.
2- Toplardamar kanamaları
Koyu renkli ve sızıntı şeklindedir.
Devamlılık şeklinde sürekli kanamanın olduğu bir türdür. Kanama sürekli surette akar ve kanın rengi ise koyu kırmızı ya da bazı insanlarda siyaha yakın olacak şekildedir. Toplardamar kanaması durdurma yöntemlerinde baskı yöntemi ve sargı bezi ile bandaj yardımı ile baskı metotları kullanılır. Toplardamardan kaynaklı uzuv kayıplarında ise turnike yapılması uygundur.
Toplardamar kanaması tehlike durumu, yaralının geçirmiş olduğu kanamanın boyutuna veya uzuv kaybı yaşayıp yaşamadığına uygun olarak şekillenmektedir.
3- Kılcal Damar Kanamaları
Kılcal damar kanaması küçük kabarcıklar şeklindedir.
En tehlikesiz görülen dış kanama biçimidir. Kesik kesiktir. Sızıntı şeklinde gelir ve kendiliğinden de durabilir. Derin kesikler ya da derin yaralanmalarda görülmez. Kanamanın değerlendirilmesinde, şok belirtilerinin izlenmesi çok önemlidir. Kanamayla beraber hastada hipovolemik şok görülebilir.
Baskı yöntemi ile, bandajla baskı yöntem, ile kısa sürede kanın durdurulması mümkün olmaktadır. kılcal damarlar çabuk patlayan ve kanama gösteren bölgeler olsa da kanamanın durması konusunda da oldukça hızlıdır. Kanama çeşitleri yazımız hakkında soru sorabilirsiniz.
