Koma pozisyonu Nedir?

Koma pozisyonu verilmesinin amacı, kişinin bilinci olmadığı için eğer kusarsa, kustuğu soluk yoluna gidip hava yolunu tıkamaması için verilir. Hastayı koma (kurtarma) pozisyonu verdiğimizde kusarsa yan tarafa doğru akacağı için herhangi bir tıkanma gerçekleşmez.

ÖNEMLİ! Kafatası, omurga yaralanması olan kişilere koma pozisyonu verilmez. Felç kalma riski vardır, bu sebepten dolayı kafatası, omurga yaralanması olan kişiler kesinlikle hareket ettirilmemelidir!

Koma pozisyonu (yarı yüzükoyun-yan pozisyon) nasıl verilir?

KOMA POZİSYONU: ADIM ADIM UYGULAMA VE KRİTİK UYARILAR

Uygulama Aşaması	Yapılacak Teknik İşlemler
1. Hazırlık ve Hayati Kontroller	• Bilinç Kontrolü: Yaralıya seslenin ve omuzlarından hafifçe sarsarak tepkiyi ölçün. • 112 Bildirimi: Bilincin kapalı olduğu anlaşıldığı anda vakit kaybetmeden ambulans çağırın. • Hava Yolu Güvenliği: Ağız içini hızlıca kontrol edin, yabancı bir cisim varsa nazikçe çıkarın. • Solunum Kontrolü: 10 saniye boyunca “Bak-Dinle-Hisset” yöntemiyle yaralının nefes alıp almadığını değerlendirin.
2. Uygulama Tekniği (Çevirme)	1. Yaralının yanına diz çökün. Size yakın konumda olan kolunu yukarıya doğru düz uzatın. 2. Karşı taraftaki kolunu göğsünün üzerinden çaprazlayarak elinin arkasını yanağına koyun. 3. Karşı taraftaki bacağını dizinden bükerek parmak ucunu kalçasına doğru çekin (karnına doğru bükün). 4. Yaralıyı omuz ve kalçasından tutarak tek bir hamlede, omurgasını bükmeden kendinize doğru yan çevirin. 5. Üstte kalan bacağı, destek görevi görmesi ve dönmesini engellemek için öne doğru bükülü bırakın. 6. Başını, alttaki kolun üzerine gelecek şekilde hafifçe arkaya/öne eğerek soluk yolunu sürekli açık tutun.
⚠️ KRİTİK GÜVENLİK UYARISI: Yüksekten düşme, araç içi trafik kazası gibi kafatası ve omurga yaralanması şüphesi olan kişilere KALICI FELÇ RİSKİ nedeniyle kesinlikle koma pozisyonu verilmez, yaralı asla hareket ettirilmez!

➣ Sesli veya omuzundan hafif sarsarak, uyarı verilerek bilinç kontrol edilir,

➣ Bilinç yoksa etraftan birine işaret edilerek 112 aratılır,

➣ Sıkan giysiler varsa gevşetilir,

➣ Ağız içinde yabancı cisim (takma diş çıkmış olabilir, sakız/yemek parçası veya kan/kusmuk olabilir) kontrol edilir, katı cisim varsa işaret parmağımızla yanaktan yanağa süpürür tarzda çıkartılır, kan/kusmuk gibi bir şey varsa temiz bir bez yardımıyla temizlenir,

➣ Bak – dinle – hisset (göğüs hareketleri izlenir, nefesinin sesi duymaya çalışılır ve sıcaklığı yanağımızda hissetmeye çalışılır) yöntemi ile 10 saniye solunum kontrol edilir,

➣ Şah damarından (boyun atardamarı) nabız kontrol edilir,

➣ Hasta/yaralının döndürüleceği tarafa diz çökülür,

➣ İlkyardımcıya yakın kolu baş hizasında omuzdan yukarı uzatılır,

➣ Hasta/yaralının karşı tarafta kalan kolu göğsünün üzerine çapraz şekilde konur,

➣ Karşı taraftaki bacağı dik açı yapacak şekilde karnına doğru çekilir,

➣ Karşı taraf omuz ve kalçasından tutularak bir hamlede çevrilir,

➣ Üstteki bacak kalça ve dizden bükülerek arkaya doğru düşmemesi için öne doğru destek yapılır,

➣ Alttaki bacak hafif dizden bükülerek arkaya destek yapılır,

➣ Başı uzatılan kolun üzerine yan pozisyonda hafif öne eğik konur,

➣ Tıbbi yardım (112) gelinceye kadar bu pozisyonda tutulur,

➣ 3–5 dakika ara ile solunum ve nabız kontrol edilir.

Koma pozisyonu hangi durumda verilir?

Bayılma, şok ya da komaya girilmesi durumunda ve bu şekilde meydana gelen bilinç bozukluğu yaşayan hastalarda uygulanması gereken yöntem koma pozisyonudur. Başına darbe almış, şeker hastalığından kaynaklı olarak şeker komasına girmiş, uyuşturucunun aşırı dozundan kaynaklı ya da alkolün aşırı tüketiminden kaynaklı alkol koması veya uyuşturucu komasına girmiş kişilerin bilincini yeniden yerine getirmek için kullanılan yöntemdir. Koma pozisyonu genel anlamda koma belirtisi gösteren herkese uygulanabilir bir yöntemdir. Koma belirtileri, hastanın uyarana tepki vermemesi, idrar kaçırması, bilincinin kapalı olması gibi durumlarda kendini göstermektedir. Bayılma ya da şok ile karıştırılmaması gerekir.

Koma pozisyonunda acil ve güvenlik önlemleri alınarak müdahale edilmelidir. Hastanın güvenliği kadar, ilk yardım desteğini sağlayan kişinin güvenliği de son derece önemli bir sistemdir. Bu sayede hem hastanın hayatı kurtulur hem de güvenlik önlemeleri neticesinde ilk yardımı uygulayan kişi hiçbir şekilde kimseye zarar vermemiş olur.

Koma pozisyonu ile Şok pozisyonu arasındaki fark nedir?

Şok pozisyonunda hasta sırt üstü yatar ve ayakları 30 cm kaldırılır (amaç beyne kan göndermektir). Koma pozisyonunda ise hasta yan yatırılır (amaç hava yolunu korumaktır). Solunumu olmayan kişiye ise her iki pozisyon da verilmez, direkt kalp masajına başlanır.

Hasta bu pozisyonda ne kadar bekletilebilir?

Tıbbi yardım (112) gelene kadar bu pozisyonda tutulmalıdır. Ancak her 3-5 dakikada bir solunum ve nabız mutlaka tekrar kontrol edilmelidir. Eğer solunum durursa hasta hemen sırt üstü çevrilerek Temel Yaşam Desteğine başlanmalıdır.

Neden uzak taraftaki bacağı büküyoruz?

Karşı bacağı bükmek, bir manivela etkisi yaratarak hastayı tek bir hamlede, vücut eksenini bozmadan yan çevirmenizi kolaylaştırır. Ayrıca çevirdikten sonra hastanın arkaya doğru devrilmesini engelleyen bir destek görevi görür.