Sindirim yoluyla zehirlenmeler; ilaçlar, bozulmuş gıdalar, temizlik malzemeleri veya tarım ilaçlarının ağız yoluyla alınması sonucu oluşur. Bu tür vakalarda zehirli madde mide ve bağırsaklar tarafından emilerek kana karışır. İlkyardımda en kritik kural, hastayı asla kusturmaya çalışmamaktır. Özellikle asidik veya bazik (çamaşır suyu, tuz ruhu vb.) yakıcı maddeler içilmişse, bu maddeler dışarı çıkarken yemek borusuna ikinci kez zarar vererek kalıcı hasarlara veya delinmelere yol açabilir.
Müdahale sırasında hastanın bilinci ve yaşam bulguları (ABC) sürekli kontrol edilmelidir. Eğer ağızda zehirli madde kalıntısı varsa suyla çalkalanmalı, ancak hastaya bir şey içirilmemelidir. Olay yerindeki zehirli maddenin kutusu, ilaç şişesi veya gıda örneği, tıbbi müdahalenin (antidot belirlenmesi) hızlanması için mutlaka muhafaza edilmeli ve sağlık ekiplerine teslim edilmelidir. Unutmayın, zehirlenme belirtileri bazen saatler sonra ortaya çıkabilir; bu yüzden şüphe durumunda bile vakit kaybetmeden profesyonel yardım istenmelidir.
Sindirim yoluyla zehirlenmede ilk yardım nasıl olmalıdır?
- Bilinç kontrolü yapılır,
- Ağız zehirli madde ile temas etmişse su ile çalkalanır, zehirli madde ele temas etmişse el sabunlu su ile yıkanır,
- Yaşam bulguları değerlendirilir,
- Kusma, bulantı, ishal gibi belirtiler değerlendirilir,
- Kusturulmaya çalışılmaz, özellikle yakıcı maddelerin alındığı durumlarda hasta asla kusturulmaz,
- Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir,
- Üstü örtülür,
- Tıbbi yardım istenir (112),
Olayla ilgili bilgiler toplanarak kaydedilir;
- Zehirli maddenin türü nedir?
- İlaç yada uyuşturucu alıyor mu?
- Hasta saat kaçta bulundu?
- Evde ne tip ilaçlar var?
Sindirim Yolu Zehirlenmelerinde Müdahale ve Bilgi Toplama
| Uygulama Adımı | Yapılması Gereken İşlem | Temel Amacı |
| Kusturma Yasağı | Hasta kesinlikle kusturulmaz. | Yemek borusunda ikinci bir yanığı önlemek için. |
| Ağız Temizliği | Ağız içi su ile çalkalanır (içirilmez). | Temas eden zehir miktarını azaltmak için. |
| Koma Pozisyonu | Bilinç kapalıysa yan yatış verilir. | Kusma olursa boğulmayı engellemek için. |
| Bilgi Toplama | Maddenin türü, miktarı ve saati kaydedilir. | Doktorun doğru tedaviyi uygulaması için. |
| Kanıt Koruma | İlaç kutusu veya kusmuk örneği saklanır. | Laboratuvar analizine yardımcı olmak için. |
| Tıbbi Yardım | Derhal 112 Acil Servis aranır. | Mide yıkanması ve tıbbi takip için. |
Sindirim Yoluyla Zehirlenmede İlk Yardım Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İlk yardım sertifikası hakkında tüm bilgiler
İlk yardım eğitmenlik kursu ile resmi eğitmen olma fırsatı yakalayabilirsiniz.
