🚨 Araç içindeki bir yaralıyı yerinden çıkarma kararı, asla hafife alınmaması gereken bir konudur. Burada temel kural şu: Yaralıyı araçtan çıkarmak için mutlaka yangın, patlama, suya düşme riski ya da benzeri hayati bir tehlike olması gerekir. Yoksa “şuradan çıkaralım da rahat etsin” gibi bir mantıkla hareket etmek doğru değil. Zira omurilik hasarı ihtimali varsa, gereksiz bir hareket felce bile yol açabilir.
Eğer çıkarmak zorunlu hale gelirse, işlem mümkün olduğunca omurga korunarak yapılmalıdır. Baş ve boyun hizası bozulmadan, mümkünse boyunluk kullanılarak ve birden fazla kişiyle koordineli şekilde taşınmalıdır. Acele etmek hayat kurtarmaz ama doğru teknik hayat kurtarır.
| Uygulama Adımı | Kritik İlk Yardım Detayları ve Doğru Müdahale |
|---|---|
| 1. Çevre ve Araç Güvenliği |
• Olası bir patlama veya yangın riskine karşı aracın kontağı kapatılır ve el freni çekilir. • Çevredeki meraklı kalabalık uzaklaştırılır ve henüz aranmadıysa 112 Acil Servis aranır. |
| 2. Bilinç ve Solunum Kontrolü |
• Yaralının omzuna hafifçe dokunularak “İyi misiniz?” diye sorulur (Bilinç kontrolü). • Bilinci kapalıysa derhal Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle solunumu 10 saniye boyunca değerlendirilir. • Unutmayın: Rentek manevrası sadece yangın/patlama tehlikesi varsa veya yaralının solunumu durmuşsa uygulanır! |
| 3. Ayaklar ve Kilit Pozisyonu |
• Yaralıyı çekmeden önce ayaklarının pedalların arasına sıkışıp sıkışmadığı mutlaka kontrol edilir, sıkışmışsa kurtarılır. • İlk yardımcı kendi kolunu yaralının koltuk altından geçirerek yaralının yakın kolunu kavrar. |
| 4. Baş-Boyun-Gövde Desteği |
• Diğer el ile yaralının çenesi kavranır ve boyun, ilk yardımcının göğsüne yaslanarak tamamen sabitlenir. • Buradaki amaç, çıkarma esnasında omuriliğin zedelenmesini önlemek için baş-boyun-gövde eksenini jilet gibi düz tutmaktır. |
| 5. Kontrollü Çıkarma ve Taşıma |
• Yaralı, ilk yardımcının gövdesine kenetlenmiş halde, tek bir blok olarak arabadan dışarı doğru çekilir. • Eksen hiç bozulmadan, yavaşça ve kontrollü bir şekilde araçtan uzaklaştırılarak güvenli bir zemine yatırılır. |
- ACİL TAŞIMA TEKNİKLERİ
- SÜRÜKLEME YÖNTEMLERİ
- KISA MESAFE TAŞIMA TEKNİKLERİ
- SEDYE İLE TAŞIMA
- SEDYEYE YERLEŞTİRME TEKNİKLERİ
Rentek Manevrası Nedir?
Trafik kazası geçirmiş yaralı bir kişiyi eğer aracın yanma/patlaması gibi bir tehlike söz konusu ise yaralının omuriliğine zarar vermeden araçtan çıkarmada kullanılır. Bu uygulama yalnızca hasta/yaralının solunum durması veya yangın tehlikesi gibi olağanüstü durumlarda uygulanmalıdır.
Eğer bir trafik kazasıyla karşılaştıysanız, hasta/yaralının solunumu varsa, durumu ağır değilse ve aracın yanma ya da patlama tehlikesi yoksa kişiyi araçtan çıkarmayın. Gereksiz ve yanlış yapılan uygulamalar yüzünden hayatını kaybeden veya felç kalan kazazede sayısı oldukça fazladır. Bu sebepten yanlış ve gereksiz uygulama yapmayın.
Rentek Manevrası Nasıl Yapılır?
Olay yerine kendi aracınızla geldiyseniz, kendi aracınızı kaza yapan aracın arkasına mesafe koyarak park edin. Üçgen reflektörleri yerleştirin ve kendi aracınızın dörtlü ikaz lambalarını yakarak dış güvenlik önlemlerini alın.
Kaza yapan aracın etrafında bir tur atın. Araçta herhangi bir sızıntı, yanma ya da patlama riski olup olmadığını kontrol edin. Eğer bir tehlike varsa acilen Rentek Manevrasını kullanarak, hasta/yaralının omurgasını düz tutarak kişiyi araçtan çıkarın.
Rentek Manevrası Adımları
1- Hasta/yaralının omuzlarına hafifçe dokunarak ve “iyi misiniz?” diye sorarak bilincini kontrol edin. Bilinç yok ise çevreden birini işaret ederek 112’yi (acil çağrı servisi) aratın.
2- Hasta/yaralının göğüs hareketlerini izleyerek solunum hareketlerini gözlemleyin. Eğer solunum yok ise araçtan çıkarmanız gerekir. Çünkü solunumu olmayan kişilerde çok hızlı bir şekilde Temel Yaşam Desteği‘ne başlanmalıdır. Aksi takdirde kişi hayatını kaybedecektir.
3- Araçtan çıkarmadan önce, engel olmaması adına hasta/yaralının ayaklarının pedala sıkışmadığından emin olun; bir elinizle hastayı destekledikten sonra emniyet kemerini açın.
4- Hastanın boynunu geriye doğru yaslayarak hafif hareketle tespit edin (sabitleyin). Bu aşama kazazedenin omurga stabilitesini korumak adına önemli bir adımdır.
5- Size yakın olan kolunu hastanın diğer koltuk altına sıkıştırın, elinizi kolunun altından geçirerek çenesini kavrayın ve yanağınızı yanağına dayayarak destek yaparak yaralının başını sabitleyin.
6- Alındaki elinizle kazazedenin koltuk altındaki elini kavrayarak hastaya 45 derecelik açı verip, baş-boyun-gövde hizasını bozmadan araçtan dışarı doğru çekin.
7- Hasta/yaralıyı yavaşça yere veya sedyeye sırt üstü gelecek şekilde yerleştirin.
8- Hastanın solunumu olmadığı için çok hızlı bir şekilde Temel Yaşam Desteği‘ne başlayın.
Rentek Manevrası Nedir Kısaca: Aracın içerisinde kalan yaralının omırgasına zarar vermeden çıkarma işlemine rentek manevrası denir.
Taşıma Teknikleri Konusu Hakkında Diğer Bilgileri de İnceleyebilirsiniz:
