Sedye üzerine yerleştirme teknikleri

Acil durumlarda hasta veya yaralının doğru tekniklerle taşınması, hayati önem taşır. Yanlış yapılan bir taşıma işlemi, özellikle omurga ve iç organ yaralanmalarında kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu nedenle ilk yardım uygulamalarında kullanılan sedyeye yerleştirme teknikleri, belirli kurallara ve koordinasyona dayalı olarak gerçekleştirilmelidir.

Bu yazımızda, en yaygın kullanılan üç temel teknik olan kaşık tekniği, köprü tekniği ve karşılıklı kaldırma yöntemi detaylı şekilde ele alınmaktadır.

KISA CEVAP

Sedyeye Yerleştirme Teknikleri Nelerdir?

Hasta veya yaralıyı sedyeye alırken tek bir yöntem kullanılmaz. Yaralıya hangi taraftan ulaşılabildiği, kaç ilk yardımcının bulunduğu ve özellikle omurga yaralanması şüphesi olup olmadığı dikkate alınır.

Kaşık Tekniği

Yaralıya yalnızca bir taraftan ulaşılabildiği durumlarda uygulanır. Üç ilk yardımcı aynı tarafta yer alır ve hareketler baş kısmındaki ilk yardımcının komutuyla birlikte yapılır.

3 İLK YARDIMCI

Köprü Tekniği

Yaralıya iki taraftan ulaşılabiliyorsa kullanılabilir. Üç kişi yaralıyı kontrollü biçimde kaldırırken dördüncü kişi sedyeyi alttan uygun konuma getirir.

4 İLK YARDIMCI

Karşılıklı Kaldırma

Özellikle baş, boyun ve gövde ekseninin korunmasının önemli olduğu durumlarda kullanılan ekip çalışmasına dayalı bir yöntemdir. Kaldırma sırasında vücudun birlikte hareket ettirilmesi amaçlanır.

3 İLK YARDIMCI

TAŞIMADAN ÖNCE

Sedyeye Yerleştirirken En Önemli Kural: Birlikte Hareket Etmek

Hasta veya yaralıyı kaldırırken herkesin farklı anda hareket etmesi işi zorlaştırır ve gereksiz hareket oluşturur. Bu nedenle önce plan yapılır, görevler paylaşılır ve kaldırma tek komutla başlatılır.

Önce Durumu Değerlendirin

Yaralanmanın yeri, kişinin durumu ve çevredeki tehlikeler görülmeden gelişigüzel taşıma işlemine başlanmaz.

Uygun Tekniği ve Kişi Sayısını Belirleyin

Kaşık, köprü veya karşılıklı kaldırma yöntemlerinden hangisinin uygulanacağı ortamın şartlarına göre seçilir.

Bir Kişi Komut Versin

Ekip aynı anda hareket etmelidir. Özellikle baş-boyun kontrolünün gerektiği durumlarda hareketlerin tek kişi tarafından yönetilmesi önemlidir.

Gereksiz Hareketten Kaçının

Özellikle omurga yaralanması şüphesinde baş, boyun ve gövdenin mümkün olduğunca aynı eksende tutulmasına dikkat edilir.

Önemli: Hasta veya yaralıyı taşımak her durumda ilk seçenek değildir. Ortam güvenliyse ve acil taşıma zorunluluğu yoksa gereksiz yere hareket ettirmekten kaçınılır.

Hasta taşımanın diğer yöntemlerini de inceleyin: Acil taşıma teknikleri

1-Kaşık tekniği

Kaşık tekniği, hasta veya yaralıya tek bir taraftan ulaşılabildiği durumlarda tercih edilir ve 3 ilkyardımcı ile uygulanır.

Nasıl Uygulanır? Üç ilkyardımcı yaralının sağlam tarafına diz çöker.

Kavrama: Baş, sırt ve bacaklardan kavranan yaralı, önce komutla dizlere alınır.

Taşıma: Ayağa kalkıldıktan sonra yaralı ilkyardımcıların göğsüne doğru hafifçe çevrilir ve sedyeye bırakılır.

Kaşık tekniği ile hasta/yaralıya sadece bir taraftan ulaşılması durumunda üç ilkyardımcı tarafından uygulanır.
İlkyardımcılar hasta/yaralının tek bir yanında bir dizleri yerde olacak şekilde diz çökerler,
Hasta/yaralının elleri göğsünde birleştirilir,
Birinci ilkyardımcı baş ve omzundan, ikinci ilkyardımcı sırtının alt kısmı ve uyluğundan, üçüncü ilkyardımcı dizlerinin altından ve bileklerinden kavrar. Daha sonra kendi ellerini hasta/yaralının vücudun altından geçirerek kavrarlar,
Başını ve omzunu tutan birinci ilkyardımcının komutu ile tüm ilkyardımcılar aynı anda hasta/yaralıyı kaldırarak dizlerinin üzerine koyarlar,
Sonra uyumlu bir şekilde ayağa kalkarlar,
Aynı anda tek bir hareketle hasta/yaralıyı göğüslerine doğru çevirirler ve aynı anda düzgün bir şekilde sedyeye koyarlar.

2-Köprü tekniği

Köprü tekniği, hasta veya yaralıya iki taraftan erişimin mümkün olduğu durumlarda uygulanır ve 4 ilkyardımcı gerektirir.

Nasıl Uygulanır? Üç ilkyardımcı yaralının üzerine bacaklarını açarak yerleşir.

Kaldırma: Yaralı yukarı doğru sabit bir şekilde kaldırılır.

Yerleştirme: Dördüncü kişi sedyeyi bacakların arasından kaydırarak tam altına yerleştirir.

Köprü tekniği ile Hasta/yaralıya iki taraftan ulaşılması durumunda dört ilkyardımcı tarafından yapılır.
İlkyardımcılar bacaklarını açıp, hasta/yaralının üzerine hafifçe çömelerek yerleşirler,
Birinci ilkyardımcı başı koruyacak şekilde omuz ve ensesinden, ikinci ilkyardımcı kalçalarından, üçüncü ilkyardımcı da dizlerinin altından tutar,
Birinci ilkyardımcının komutu ile her üç ilkyardımcı hastayı kaldırırlar,
Dördüncü ilkyardımcı sedyeyi arkadaşlarının bacakları arasına iterek yerleştirir ve hasta/ yaralı sedyenin üzerine konulur.

3-Karşılıklı durarak kaldırma:

Bu teknik, özellikle omurga yaralanması şüphesi olan hastalarda tercih edilir ve 3 ilkyardımcı ile uygulanır.

Nasıl Uygulanır? İlkyardımcılar karşılıklı diz çökerek yaralının kollarını göğsünde birleştirir.

Güvenlik: Baş-boyun ekseni sanki bir beton blokmuşçasına hiç sarsılmadan kaldırılır. Özellikle omurga kırığı şüphesinde bu yöntem hayatidir.

Omurilik yaralanmalarında ve şüphesinde kullanılır. Üç ilkyardımcı tarafından uygulanır.
İki ilkyardımcı hasta/yaralının göğüs hizasında karşılıklı diz çökerler,
Üçüncü ilkyardımcı hasta/yaralının dizleri hizasında diz çöker,
Hasta/yaralının kolları göğsünün üzerinde birleştirerek, düz yatması sağlanır,
Baş kısımdaki ilkyardımcılar kollarını baş-boyun eksenini koruyacak şekilde hasta/yaralının sırtına yerleştirirler,
Hasta/yaralının dizleri hizasındaki üçüncü ilkyardımcı kollarını açarak hasta/yaralının bacaklarını düz olacak şekilde kavrar. Verilen komutla, tüm ilkyardımcılar hasta/yaralıyı düz olarak kaldırarak sedyeye yerleştirirler.

Sedye Yerleştirme Teknikleri Özet Tablosu

Teknik Adı	İlkyardımcı Sayısı	Temel Kullanım Amacı	Kritik Kural
Kaşık Tekniği	3 Kişi	Yaralıya sadece tek taraftan ulaşılabiliyorsa.	Yaralıyı göğse doğru çevirerek kaldırmak.
Köprü Tekniği	4 Kişi	Yaralıya her iki taraftan ulaşılabiliyorsa.	Sedyeyi bacak arasından sürerek yerleştirmek.
Karşılıklı Kaldırma	3 Kişi	Omurga yaralanması şüphesi/vakası varsa.	Baş-boyun-gövde eksenini blok halinde korumak.

Taşıma Teknikleri Konusu Hakkında Diğer Bilgileri de İnceleyebilirsiniz: