Hasta veya yaralının ilk değerlendirmesinde bilinç durumu, hava yolu açıklığı, solunum ve dolaşım kontrol edilir. Yaşamı tehdit eden acil bir durum bulunmadığından emin olunduktan ve gerekli ilk müdahaleler yapıldıktan sonra ikinci değerlendirme aşamasına geçilir.
İkinci değerlendirme; olayın nasıl meydana geldiğini öğrenmek, kişinin sağlık öyküsü hakkında bilgi toplamak ve vücudu baştan aşağı kontrol ederek gözden kaçabilecek yaralanmaları tespit etmek amacıyla yapılır. Bu aşamada hasta veya yaralı sakinleştirilmeli, gereksiz yere hareket ettirilmemeli ve bilinç ile solunum durumundaki değişiklikler düzenli olarak izlenmelidir.
Hasta/yaralının ikinci değerlendirmesi nasıl olmalıdır?
2-HASTA/YARALININ VE OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
İlk muayene ile hasta/yaralının yaşam belirtilerinin varlığı güvence altına alındıktan sonra ilkyardımcı ikinci muayene aşamasına geçerek baştan aşağı muayene yapar.
⚠️ ÖNCELİK HER ZAMAN YAŞAMSAL BULGULARDIR!
İkinci değerlendirme sırasında hasta veya yaralının bilinci kötüleşir, solunumu düzensizleşir ya da ciddi bir kanama fark edilirse baştan aşağı kontrol bırakılarak yeniden yaşamsal bulgular değerlendirilmelidir.
Boyun veya omurga yaralanmasından şüphelenilen kişi oturtulmamalı, ayağa kaldırılmamalı ve zorunlu olmadıkça hareket ettirilmemelidir. Hasta veya yaralıya yiyecek ve içecek verilmemeli, sağlık ekibi gelene kadar bilinç ve solunumu takip edilmelidir.
İkinci değerlendirme aşamaları şunlardır:
Görüşerek bilgi edinme:
- Kendini tanıtır,
- Hasta/yaralının ismini öğrenir ve adıyla hitap eder,
- Hoşgörülü ve nazik davranarak güven sağlar,
- Hasta/yaralının endişelerini gidererek rahatlatır,
- Olayın mahiyeti, koşulları, kişisel özgeçmişleri, sonuç olarak ne yedikleri, kullanılan ilaçlar ve alerjinin varlığı sorularak öğrenilir.
Baştan aşağı kontrol yapılır:
- Bilinç düzeyi, anlama, algılama
- Solunum sayısı, ritmi, derinliği
- Nabız sayısı, ritmi, şiddeti
- Vücut veya cilt ısısı, nemi, rengi
Baş: Saç, saçlı deri, baş ve yüzde yaralanma, morluk olup olmadığı, kulak ya da burundan sıvı ya da kan gelip gelmediği değerlendirilir, ağız içi kontrol edilir.
Boyun: Ağrı, hassasiyet, şişlik, şekil bozukluğu araştırılır. Aksi ispat edilinceye kadar boyun zedelenmesi ihtimali göz ardı edilmemelidir.
Göğüs kafesi: Saplanmış cisim, açık yara, şekil bozukluğu ya da morarma olup olmadığı, hafif baskı ile ağrı oluşup oluşmadığı, kanama olup olmadığı değerlendirilmelidir. Göğüs kafesi genişlemesinin normal olup olmadığı araştırılmalıdır. Göğüs muayenesinde eller arkaya kaydırılarak hasta/yaralının sırtı da kontrol edilmelidir.
Karın boşluğu: Saplanmış cisim, açık yara, şekil bozukluğu, şişlik, morarma, ağrı yada duyarlılık olup olmadığı ve karnın yumuşaklığı değerlendirilmelidir. Eğer karın tahta gibi sertse iç kanama belirtisidir. Eller bel tarafına kaydırılarak muayene edilmeli, ardından kalça kemiklerinde de aynı araştırma yapılarak kırık yada yara olup olmadığı araştırılmalıdır.
Kol ve bacaklar: Kuvvet, his kaybı varlığı, ağrı, şişlik, şekil bozukluğu, işlev kaybı ve kırık olup olmadığı, nabız noktalarından nabız alınıp alınmadığı değerlendirilmelidir. İkinci değerlendirmeden sonra mevcut duruma göre yapılacak müdahale yöntemi seçilir.
Yeni Ümit İlk Yardım Eğitim Merkezi
OLAY YERİ İLE İLGİLİ DİĞER YAZILAR
