Yanığa Ne İyi Gelir?

Yazımızda, yanık nedir, yanıklarda ilk yardım nasıl yapılır ve yanığa yapılması gereken müdahale ve yanık çeşitleri hakkında bilgiler verilmiştir.

YANIK NEDİR?

Yumuşak dokuların (lenf, sinir, kas, mukoza, damar, deri) ve kemik dokunun herhangi bir ısıya maruz kalarak bozulmasıdır. Dokuların fiziksel veya kimyasal etkenlerle yanmasıyla oluşan yaralanmalara yanık denir.
Yanığa ilk derimiz maruz kalır. Deri, insan vücudunu örten en büyük organdır. Derinin dış etkilere karşı koruyucu bir fonksiyonu vardır.

Deri Katmanları

  1. Üst deri (epidermis),
  2. Alt deri (dermis) ve
  3. Deri altı (subcutan) olmak üzere üç katmandan oluşmaktadır.

Yanığa ne iyi gelir sorusunun cevabı 4 üncü maddedir.

1- Yanığın nedenleri;

  • Termal yanıklar
  • Kimyasal yanıklar
  • Radyasyon yanıkları
  • Elektrik yanıkları
  • Soğuk yanıkları
  • İnhalasyon yanıkları

2- Yanık çeşitleri;

a- Fiziksel yanıklar

  • Isı ile oluşan,
  • Elektrik nedeniyle oluşan,
  • Işın ile oluşan,
  • Sürtünme ile oluşan,
  • Donma sonucu oluşan yanıklar.

b-Kimyasal yanıklar

  • Asit ve alkali maddeler ile oluşan yanıklar

3- Yanığın ciddiyetini belirleyen faktörler

Derinlik, yaygınlık, bölge, yaş, enfeksiyon riski, önceden var olan hastalıklar ve solunum yolu ile görülen zarar yanığın ciddiyetini belirleyen faktörlerdir.

Yanığın dereceleri

I. derece yanık: Deride kızarıklık ve bölgede ağrı, ödem vardır. 48 saat içerisinde iyileşir. Güneş ışınları veya kısa sürmüş alev parıltısıyla oluşur.
II. derece yanık: Deride bül denilen su dolu kabarcıklar vardır. Kendiliğinden iyileşebilir. Çoğunlukla alev ya da haşlanma yanıklardır.
III. derece yanık: Derinin bütün tabakaları etkilenmiştir. Beyaz ve kara yaradan siyah renge kadar aşamaları gözlenir. Sinirler zarar gördüğü için ağrı duyulmaz. Genellikle alev, kaynamış su, kimyasal madde ya da elektrik çarpmasıyla oluşur.

4- Yanıklarda ilk yardım

Isı ile oluşan yanıklarda ilk yardım
  • Paniğe engel olunur ve kişinin koşması engellenir, sakinleştirilir.
  • Hasta veya yaralı battaniye veya bir örtü ile sarılır ve yerde yuvarlanması sağlanır.
  • ABC değerlendirilir.
  • Yanık bölgeye en az 20 dakika ılık su tutulur. (bölge çok büyükse önerilmez.)
  • Ödem oluşma ihtimali göz önünde bulundurularak yüzük, saat, bileklik çıkartılır.
  • Deri kaldırılmadan yanan yerdeki giysiler çıkartılır veya kesilir.
  • İlaç ya da yanık merhemi sürülmemelidir.
  • Su toplamış yerler kesinlikle patlatılmaz.
  • Yanığın üzeri temiz, nemli bir bez ile örtülür.
  • Tıbbi yardım istenir (112).
  • Eğer yanık genişse ve sağlık kuruluşu uzaksa, hasta/yaralı kusmuyor ve bilinci yerinde ise sıvı takviyesi yapılır. ( 1 litre su, 1 çay kaşığı karbonat veya maden suyu)
Kimyasal yanıklarda ilk yardım
  • Deriyle temas eden kimyasal maddenin ilk önce deriyle teması kesilir.
  • Bölge, yavaşça bol suyla yıkanmalıdır.
  • Giysiler çıkarılır. Hasta/yaralı örtülmelidir.
  • Tıbbi yardım istenir (112).
Elektrik yanıklarında ilk yardım
  • Öncelikle sakin ve soğukkanlı olunmalıdır.
  • Hasta veya yaralıya kesinlikle dokunulmamalıdır. Kişinin akımdan kurtulması sağlanır.
  • ABC değerlendirilir.
  • Müdahale sırasında kesinlikle su kullanılmamalıdır.
  • Hareket ettirilmez. Üzeri temiz bir bezle örtülür.
  • Tıbbi yardım istenir (112).

İlginizi Çekebilecek Yazılar

  • Kırık belirtileri

    Kırık, kemik bütünlüğünün bir darbe, düşme veya kaza sonucu bozulmasıdır. Vücudun en sağlam yapısı olan kemikler zarar gördüğünde, bu durum sadece ağrıyla kalmaz; çevredeki dokular, damarlar ve sinirler üzerinde de belirgin etkiler yaratır. Kırığın tanınması, doğru müdahale ve kalıcı hasarların önlenmesi adına hayati önem taşır. Kırık belirtilerinin başında, yaralanan bölgenin hareket ettirilmesiyle şiddetlenen keskin bir…

  • Hayat Kurtarma Zinciri

    Hayat kurtarma zinciri nedir? Hayat kurtarma zinciri 4 halkadan oluşur. Son iki halka ileri yaşam desteğine aittir ve ilkyardımcının görevi değildir. Bir acil durumda ne yapacağınızı bilmek, saniyeler içinde hayat kurtarabilir. İşte bu noktada Hayat Kurtarma Zinciri devreye girer. Tıpkı bir zincirin halkaları gibi, her aşaması bir diğerini tamamlar ve kesintisiz bir müdahale süreci sağlar….

  • Donukta ilkyardım nasıl olmalıdır?

    Donma, vücut dokularının aşırı soğuğa maruz kalarak kristalleşmesi ve hücre düzeyinde hasar görmesidir. İlkyardımda temel amaç, donan bölgeyi daha fazla tahrip etmeden kademeli bir şekilde ısınmasını sağlamak ve vücut ısısını korumaktır. Yanlış bir müdahale, örneğin donmuş bölgeyi karla ovmak veya doğrudan ateşle ısıtmak, dokuların kalıcı olarak ölmesine (kangren) yol açabilir. Donmaya maruz kalan bir kişi…

  • Ticari Araç Sürücüleri İçin Psikoteknik Belgesi

    Trafikte güvenliği sağlamak hepimizin önceliği, değil mi? İşte bu noktada Psikoteknik belgesi devreye giriyor! Ticari araç sürücülerinin bedensel ve zihinsel olarak araç kullanmaya uygunluğunu değerlendiren bu önemli belge, hem sizin hem de trafikteki diğer insanların güvenliği için hayati bir rol oynuyor. Peki, Psikoteknik belgesi tam olarak nedir, kimler almalıdır ve nasıl alınır? Gelin, tüm detaylara…

  • Donma Nedir?

    Donma: Vücudun şiddetli soğuğa maruz kalması sonucunda (-13 ºC altında görülmesi) kangrene kadar gidebilen çeşitli belirtilerin görülmesine yol açar. Donmanın yanıkta olduğu gibi üç derecesi vardır.1- Birinci derece donma : Deri yüzeyinde kızarıklık2- İkinci derece donma : Şişme ve kabarcıkların meydana gelmesi3- Üçüncü derece donma : Ölüm Vücudun donması en çok eller, ayaklar, parmaklar, burun…

  • Tansiyon Düşmesi

    Düşük tansiyon (hipotansiyon), kanın damar duvarlarına yaptığı basıncın normal kabul edilen sınırların altına inmesi durumudur. Genellikle büyük tansiyonun 90 mmHg, küçük tansiyonun ise 60 mmHg değerinin altında olması bu tabloyu oluşturur. Sizin de belirttiğiniz gibi, sağlıklı bir bireyde 11’in (110 mmHg) altına düşmesi bir sinyal olabilirken, bazı insanlar düşük tansiyonla sorunsuz bir ömür sürebilir. Ancak…