Yazımızda, yanık nedir, yanıklarda ilk yardım nasıl yapılır ve yanığa yapılması gereken müdahale ve yanık çeşitleri hakkında bilgiler verilmiştir.
Yanığa Ne İyi Gelir?
Isı nedeniyle oluşan bir yanıkta yapılacak en yararlı ilk işlem, yanan bölgeyi mümkün olduğunca kısa sürede serin akan suyun altına tutmaktır. Amaç cildi dondurmak değil, dokuda kalan ısıyı uzaklaştırmaktır.
Yanmanın devam etmesini önleyin. Önce kendi güvenliğinizi de düşünün.
Yanık bölgeyi en az 20 dakika serin akan çeşme suyunun altında tutun.
Şişme başlamadan önce yüzük, saat ve bilezik gibi eşyaları nazikçe çıkarın.
Soğutmanın ardından yanığı temiz, yapışmayan bir örtü veya bezle gevşekçe koruyun.
YANIK NEDİR?
Yumuşak dokuların (lenf, sinir, kas, mukoza, damar, deri) ve kemik dokunun herhangi bir ısıya maruz kalarak bozulmasıdır. Dokuların fiziksel veya kimyasal etkenlerle yanmasıyla oluşan yaralanmalara yanık denir.
Yanığa ilk derimiz maruz kalır. Deri, insan vücudunu örten en büyük organdır. Derinin dış etkilere karşı koruyucu bir fonksiyonu vardır.
Yanığa Ne Sürülmez, Hangi Durumda Yardım İstenir?
Evde iyi geldiği düşünülen bazı uygulamalar yanık dokuyu daha da tahriş edebilir. Özellikle derin, geniş, kimyasal veya elektrik kaynaklı yanıklarda işi evde çözmeye çalışmamak gerekir.
× Bunları Yapmayın
112 Tıbbi Yardım Gerektirebilecek Durumlar
Deri Katmanları
- Üst deri (epidermis),
- Alt deri (dermis) ve
- Deri altı (subcutan) olmak üzere üç katmandan oluşmaktadır.
Yanığa ne iyi gelir sorusunun cevabı 4 üncü maddedir.
1- Yanığın nedenleri;
- Termal yanıklar
- Kimyasal yanıklar
- Radyasyon yanıkları
- Elektrik yanıkları
- Soğuk yanıkları
- İnhalasyon yanıkları
2- Yanık çeşitleri;
a- Fiziksel yanıklar
- Isı ile oluşan,
- Elektrik nedeniyle oluşan,
- Işın ile oluşan,
- Sürtünme ile oluşan,
- Donma sonucu oluşan yanıklar.
b-Kimyasal yanıklar
- Asit ve alkali maddeler ile oluşan yanıklar
3- Yanığın ciddiyetini belirleyen faktörler
Derinlik, yaygınlık, bölge, yaş, enfeksiyon riski, önceden var olan hastalıklar ve solunum yolu ile görülen zarar yanığın ciddiyetini belirleyen faktörlerdir.
Yanığın dereceleri
I. derece yanık: Deride kızarıklık ve bölgede ağrı, ödem vardır. 48 saat içerisinde iyileşir. Güneş ışınları veya kısa sürmüş alev parıltısıyla oluşur.
II. derece yanık: Deride bül denilen su dolu kabarcıklar vardır. Kendiliğinden iyileşebilir. Çoğunlukla alev ya da haşlanma yanıklardır.
III. derece yanık: Derinin bütün tabakaları etkilenmiştir. Beyaz ve kara yaradan siyah renge kadar aşamaları gözlenir. Sinirler zarar gördüğü için ağrı duyulmaz. Genellikle alev, kaynamış su, kimyasal madde ya da elektrik çarpmasıyla oluşur.
4- Yanıklarda ilk yardım
| Isı ile oluşan yanıklarda ilk yardım |
|
| Kimyasal yanıklarda ilk yardım |
|
| Elektrik yanıklarında ilk yardım |
|
